มันทำให้ผมคิดถึงเมื่อสมัยก่อน (และสมัยนี้ด้วยแหละ จริงๆแล้ว) ที่ผู้หลักผู้ใหญ่มักจะเลือกคู่ครองให้บุตรหลานตนเอง โดยยึดความ “ดี” ในสังคมทั่วไปเป็นหลัก (เช่น ช่วยเหลือคนอื่น มีสัมมาคาระวะ รู้จักกาลเทศะ ฯลฯ) แต่พอแต่งงานมาอยู่ด้วยกันแล้ว กลับกลายเป็นครอบครัวที่ล้มเหลว ภรรยาไม่สามารถดูแลลูกๆได้ สามีก็ไม่ช่วยอะไร แถมยังเป็นเสาหลักให้ครอบครัวไม่ได้อีก … มาถึงตอนนี้ ความล้มเหลวในสภาวะหนึ่ง (ครอบครัว) ก็ส่งผลกับอีกสภาวะหนึ่งด้วย (สังคม) กลายเป็นคน “ไม่ดี” ไปทั้งสองสภาวะ ทั้งๆที่ด้านสังคมแล้ว ทั้งคู่ยังคงทำ “ดี” เหมือนเดิม

คุณหลงประเด็นครับ

- ผมไม่แย้งคุณ เรื่องที่บอกว่า คนหนึ่งคน สามารถเป็นได้ทั้งสองอย่าง ในบทความนี้ไม่ได้พูดอะไรถึงเรื่องที่ว่าจะต้องเลือกว่าจะเก่งหรือดี

- ผมเห็นด้วย เรื่อง “metric มีการวัดอาจต่างไป” ซึ่งนั่นผมเขียนชัดเจนในบทความ

- ประเด็นคือ
1. ในขณะที่ “ความเก่ง” นั้น เรามักจะวัดกันเป็น “ด้าน” แยกกันได้ง่าย และตรงกับความคิดของเรา (ไม่มีใครเก่งไปเสียทุกด้าน)
2. แต่ว่า “ความดี” นั้น เรามักจะมองเหมารวม

การที่คุณเขียนมาว่า

“คนดี อาจจะไม่ได้ดีไปซะทุกเรื่อง มาตราการวัดความเป็นดีก็อาจจะแตกต่างกันไป (ละมั๊ง) น่าจะมีหลายมาตราฐาน
ถ้าจากมาตราฐานส่วนตัวนะคะ คนดีก็น่าจะเป็นคนที่โอบอ้อมอารี ไม่ชอบเบียดเบียนหรือคดโกงใครโดยเจตนา
แต่จะเป็นคนดีมากๆ ถ้าสามารถช่วยเหลือคนอื่นตามกำลังและความสามารถ (ไม่ใส่แบบว่าไปเสือกเรื่องคนอื่นนะคะ)
แต่ในอีกมุมคนนั้น อาจจะเป็นคนปากร้าย และอื่นๆ ที่เป็นข้อเสีย ซึ่งส่วนมากคงไม่สมบูรณ์แบบไปหมดซะหมดทุกเรื่อง”

นี่แสดงให้เห็นว่า fitness function ของคุณ ว่าอะไรคือ ดีมาก ดีน้อย หรือว่าแค่ดี เป็นเช่นไร แต่นี่ก็ยัง general เกินไปและไม่ได้แสดงถึง context ของการที่จะ “ดี” เช่นนั้น

บทความนี้เป็นบทความวิชาการ เรื่อง fitness landscape, fitness function ซึ่งหากคุณเป็นนักวิชาการคอมพิวเตอร์หรือผู้สนใจ คุณควรศึกษาเรื่อง genetic algorithms เพิ่มเติม

หรือหากคุณเป็นนักศึกษา/นักวิชาการที่มีความรู้ทางด้านทฤษฎีวิวัฒนาการ ลองศึกษาเพิ่มเติมก็ได้

อยากจะย้ำเพียงแค่ว่า

“ทุกรูปแบบของการ generalization มันผิดหมด รวมถึงอันนี้ด้วย” (เพราะว่าอันนี้เป็นการ generalization ของ “ทุกรูปแบบของ generalization”)

คุณนอกประเด็นตั้งแต่ต้นครับ ไม่ต้องกลัวว่าเขียนไปแล้วมันจะออกนอกประเด็นหรอก

คนดี อาจจะไม่ได้ดีไปซะทุกเรื่อง มาตราการวัดความเป็นดีก็อาจจะแตกต่างกันไป (ละมั๊ง) น่าจะมีหลายมาตราฐาน
ถ้าจากมาตราฐานส่วนตัวนะคะ คนดีก็น่าจะเป็นคนที่โอบอ้อมอารี ไม่ชอบเบียดเบียนหรือคดโกงใครโดยเจตนา
แต่จะเป็นคนดีมากๆ ถ้าสามารถช่วยเหลือคนอื่นตามกำลังและความสามารถ (ไม่ใส่แบบว่าไปเสือกเรื่องคนอื่นนะคะ)
แต่ในอีกมุมคนนั้น อาจจะเป็นคนปากร้าย และอื่นๆ ที่เป็นข้อเสีย ซึ่งส่วนมากคงไม่สมบูรณ์แบบไปหมดซะหมดทุกเรื่อง

ส่วนเรื่องตัวอย่างเพื่อนแฟนเนี่ยอ่าอันนี้ น่าจะเข้าข่ายบุคคลที่ 3 มากกว่ามั๊งคะ คงไม่ใช่เหตุผลว่าใครดีหรือไม่ดี

เขียนยาวไปเดี๋ยวจะนอกประเด็น สรุปว่า นานาจิตตัง นะคะอาจารย์
มีหลายๆ เรื่องที่เราอาจจะรู้สึกว่าไม่ make sense เอาซะเลย
แต่สำหรับคนๆ หนึ่งมันอาจจะ make sense เอามากๆ